deenhrhurorusr

Proces vantelesne oplodnje

(in vitro oplodnja, IVF)

Do trudnoće prirodnim putem dolazi na taj način da se na sredini menstrualnog ciklusa jajna ćelija oslobađa iz jajnika i dospeva u jajovod gde se sastaje sa muškim polnim ćelijama i izvršava se oplodnja. Oplođena jajna ćelija koja počinje da se deli dospeva u šupljinu materice i nakon što se tamo zaustavlja dolazi do trudnoće.

Ukoliko do trudnoće ne dođe prirodnim putem (neplodnost kod žena 40%, kod muškaraca 40% i 20% nepoznatog porekla), oplodnja jajne ćelije – u slučaju odgovarajuće indikacije – se vrši u laboratorijskim okolnostima metodom vantelesne oplodnje, u sledećim koracima:

1. korak: Priprema jajnika

Jedan od najbitnijih uslova za uspešni tretman je da na raspolaganju stoji više jajnih ćelija za vantelesnu oplodnju. Za to je potrebna takva hormonalna priprema jajnika, gde može da se potpomogne razvoj jajnih ćelija. Dejstvujuće sredstvo se injekcijom daje pacijentima prema ličnim karakteristikama. Sazrevanje jajnih ćelija doktor kontrolnim ispitivanjima prati, prosečno 2-3 puta (u retkim slučajevima više puta). Kontrolna ispitivanja se uglavnom vrše uz pomoć ultra zvuka, ali po potrebi uzima se i krv u cilju određivanja hormona.

2. korak: Isisavanje jajnih ćelija

U sledećoj fazi vantelesne oplodnje u operacionoj Sali se vrši isisavanje jajnih ćelija, uz kontrolu sa ultra zvukom i u sterilnim okolnostima. Tokom intervencije preko vagine uz pomoć jednog uređaja koji je montiran na glavu ultra-zvuk uređaja isisava se tečnost koja sadrži jajne ćelije iz vrećica koje se nalaze u jajnicima.

Isisavanje jajnih ćelija predstavlja intervenciju niskog rizika, do komplikacija vrlo retko dolazi. Intervencija se može izvršiti i uz anesteziju i bez nje, i pacijenti nakon lekarskog nadgledanja od 2-3 sata sa pratnjom mogu da odu kući.

3. korak: Oplodnja i uzgoj jajnih ćelija

Biolog ispod specijalnog mikroskopa traži jajne ćelije u tečnosti vrećica, zatim ih postavlja u rastvor hranljivih materija i u inkubator, gde se obezbeđuju sve potrebne životne okolnosti. Muške polne ćelije se uz pomoć laboratorijskih metoda pripremaju za oplodnju.

U jednostavnijim slučajevima određeni broj spermatozoida se stavlja u jednu posudu za oplodnju zajedno sa jajnom ćelijom. U ovom slučaju muške polne ćelije na prirodan način oplođuju jajne ćelije.

U slučaju muške neplodnosti, kada ne stoji na raspolaganju odgovarajući broj muških polnih ćelija, tada je dovoljan čak i jedan spermatozoid da se jajna ćelija oplodi. Muške polne ćelije koje su za ovo potrebne se takozvanom metodom mikro-manipulacije dostavljaju u jajnu ćeliju. Ova metoda se naziva intracitoplazmatičnom injekcijom spermatozoida (ICSI).

Nakon oplodnje, jajne ćelije se vraćaju u inkubator. Mikroskopskom kontrolom se već dan nakon intervencije može utvrditi da li je došlo do oplodnje. Bilo da je reč o bilo kojoj metodi, u optimalnim slučajevima dolazi do oplodnje oko 70% jajnih ćelija.

Nakon kontrole već oplođene jajne ćelije se dalje razvijaju u inkubatoru najmanje jedan dan, a najviše 5-6 dana, sve do ugrađivanja. U slučajevima gde je to potrebno postoji mogućnost da se već u ovoj fazi pokuša da pomogne da se embrion u kasnijem periodu lakše prikači metodom zasecanja kore koja okružuje jajnu ćeliju (takozvani asistirani hatching).

U zadatak laboratorije spada i zamrzavanje embriona koji se nisu ugradili. Oplođeni, ali neugrađeni embrioni se stavljaju u takav specijalni rastvor, koji ih tokom zamrzavanja štiti od formiranja kristala leda. Zamrzavanje se vrši u jednom uređaju za zamrzavanje koji se upravlja kompjuterom i predstavlja radnju od više sati. Zamrznuti embrioni se skladište u specijalne magacine. U slučaju kasnije upotrebe nakon odmrzavanja se utvrđuje da li je embrion sposoban za život ili ne.

4. korak: Ugrađivanje embriona (transfer embriona)

Postavljanje embriona u šupljinu materice predstavlja bezbolnu intervenciju, za pacijenta je to osećaj kao da je došao na uobičajeni ginekološki pregled. Biolog izabrane embrione usisava u kateter koji je proizveden upravo u ovu svrhu, sterilan i jednokratan, uz minimalnu količinu rastvora hranljivih materija.

Doktor meki i tanki kateter preko vagine unosi na odgovarajuću daljinu koja je određena prethodnim ultra-zvukom i tamo ubrizgava embrione. Nakon transfera embriona biolog kontroliše kateter da li je svaki embrion dospeo u matericu.

U Mađarskoj je zakonom određen broj embriona koji se mogu ugraditi. Koliko embriona se nazad ugrađuje u svakom pojedinom slučaju par odlučuje prema detaljnim informacijama koje dobijaju od doktora.

Trudnoća do koje dođe usled vantelesne oplodnje se ni u čemu ne razlikuje od trudnoće koja dođe usled prirodnog oplođivanja, proces trudnoće i porođaja je identičan.